Zespół napięcia mięśniowego – objawy, przyczyny, leczenie i profilaktyka

Zespół napięcia mięśniowego

W ostatnim czasie wiele mówi się o zaburzeniach napięcia mięśniowego u dzieci. Prawidłowe napięcie mięśniowe jest badane u dziecka od razu po porodzie, wchodzi w jedną ze składowych skali Apgar. Zdarza się jednak, że nawet jeśli noworodek dostanie 10 punktów, po jakimś czasie zaczyna zachowywać w sposób niepokojący rodziców. Może zbyt często prężyć się, napinać i płakać, lub odwrotnie – być zbyt spokojny i wiotki. Każde takie zachowanie warto skonsultować z lekarzem. Zespół napięcia mięśniowego w wielu przypadkach można z powodzeniem leczyć, jak również profilaktycznie mu zapobiec. Niekiedy jednak jego przyczyna jest poważniejsza i wymaga podjęcia innych sposób leczenia niż fizjoterapia. Warto zatem zawsze zwrócić uwagę właśnie na to co powoduje nieprawidłowości w napięciu mięśniowym.

  1. Czym jest zespół napięcia mięśniowego?
  2. Objawy zespołu napięcia mięśniowego u niemowląt
  3. Przyczyny zespołu napięcia mięśniowego u dzieci
  4. Jakie badania genetyczne wybrać?
  5. Zespół napięcia mięśniowego – leczenie i profilaktyka

Czym jest zespół napięcia mięśniowego?

zespół napięcia mięśniowego

Zespół napięcia mięśniowego u noworodka jest spowodowany nieprawidłowym działaniem układu nerwowego. Impuls wysyłany z mózgu do mięśni musi się do nich dostać przez układ nerwowy, który u tak małych dzieci dopiero się rozwija, przez co czasem impuls może trafić nie tam, gdzie trzeba. Czasem również mięśnie mogą otrzymywać błędne sygnały od mózgu. Zespół napięcia mięśniowego u dzieci dzieli się na dwa rodzaje: obniżone napięcie mięśniowe lub wzmożone napięcie mięśniowe.

Objawy zespołu napięcia mięśniowego u niemowląt

Przy obniżonym napięciu mięśniowym dziecko może być zbyt spokojne, rzadko płakać i słabo reagować na bodźce. Zespół napięcia mięśniowego u noworodka może objawiać się w postaci problemów ze ssaniem piersi i przełykaniem mleka, a w skrajnych przypadkach – wiotkości i przelewania się przez ręce. U nieco starszych niemowląt może występować opóźnienie w motoryce: brak wkładania stóp do buzi, unoszenia główki w pozycji leżącej na brzuszku, rzadkie używanie rączek, niezaciskanie piąstek na przedmiotach, brak przewracania się na brzuszek, pełzania, siadania lub przewracanie się z pozycji siedzącej, denerwowanie się przy zmianie pozycji.

Zespół napięcia mięśniowego

Wzmożone napięcie mięśniowe u niemowlaków charakteryzuje się większą nerwowością i płaczliwością dziecka, prężeniem i wyginaniem ciała w literkę C, nadmiernym zaciskaniem pięści, złym snem, częstym ulewaniem, brakiem siadania i wstawania oraz mocnym odchylaniem główki do tyłu w pozycji na brzuszku lub plecach.

Przyczyny zespołu napięcia mięśniowego u dzieci

Zaburzenia napięcia mięśniowego mogą mieć wiele przyczyn. Dzieli się je na czynniki okołoporodowe, środowiskowe i genetyczne. Czynniki okołoporodowe to komplikacje w trakcie ciąży i porodu, w tym powikłania po przebytych infekcjach. Do czynników środowiskowych zalicza się nieprawidłową opiekę nad noworodkiem, czyli trzymanie w złej pozycji, niewłaściwe karmienie, usypianie czy złe nawyki pielęgnacyjne.

Czynniki genetyczne to zmiany w genach o niekorzystnym wpływie lub choroby genetyczne. W przypadku tych ostatnich zespół napięcia mięśniowego u niemowląt często występuje w przebiegu chorób genetycznych, np. wrodzonych chorób metabolicznych u dzieci. Niestety choroby genetyczne potrafią przez dłuższy czas nie dawać żadnych poważnych objawów, przez co rodzice nie podejrzewają ich. Zbyt często zespołowi napięcia mięśniowego przypisywane są błędnie, jako diagnoza, czynniki okołoporodowe, przez co rodzice nie badają już dziecka w kierunku genetycznym i nie jest ono poddane odpowiedniemu leczeniu. Nieleczone genetyczne zaburzenia metabolizmu mogą doprowadzić do ciężkich upośledzeń fizycznych i umysłowych. Dlatego jeśli istnieje ryzyko wystąpienia u dziecka zaburzenia napięcia mięśniowego związanego z chorobą metaboliczną, warto wykonać odpowiednią diagnostykę.

Zespół napięcia mięśniowegoZespół napięcia mięśniowego u noworodka może być również spowodowany innymi zmianami genetycznymi, np. zespołem łamliwego chromosomu X lub zmianami submikroskopowymi w genach. Są one trudne do wykrycia i często źle diagnozowane, co sprawia, że wdrażane jest nieodpowiednie leczenie, które nie przynosi efektów. Badania genetyczne pozwalają na wczesne zidentyfikowanie nieprawidłowości i skuteczną terapię.

Jakie badania genetyczne wybrać?

W celu zdiagnozowania możliwych przyczyn genetycznych zespołu napięcia mięśniowego warto wykonać jedno z poniższych badań genetycznych dzieci:

Najnowocześniejszymi i najskuteczniejszymi są badanie WES i jego rozszerzony odpowiednik WES Premium. W badaniach WES analizuje się wszystkie geny dziecka (ok. 23000), a każdy gen jest sprawdzany po kilkaset razy, żeby upewnić się co do jego budowy. Raportowane są te zmiany w genach, które mogą być odpowiedzialne za rozwój niepokojących objawów.

Dzięki wynikowi lekarzowi genetykowi łatwiej jest postawić diagnozę i zalecić odpowiednie leczenie. W podstawowym teście WES analizuje się eksony, czyli sekwencje kodujące genów, które są najlepiej poznaną do tej pory częścią ludzkiego DNA.

Badanie WES Premium rozszerzone jest o analizę intronów, w których podłoże ma kilkanaście procent poznanych do tej pory chorób genetycznych. Zatem badanie WES Premium daje o kilkanaście procent więcej szans na poprawną diagnozę genetyczną.

Dodatkową zaletą badań WES jest sprawdzenie wrażliwości dziecka na 89 substancji leczniczych, znajdujących się w ponad 550 lekach dostępnych na rynku. Dzięki takiej analizie potencjalne leczenie niemowlaka jest znacznie bezpieczniejsze, ponieważ można dobrać mu najodpowiedniejsze leki.


Badanie WES PREMIUM – badane leki

Przykładowy raport skuteczności i bezpieczeństwa leków

Zobacz więcej:

💊 Czym jest raport wrażliwości na leki?


 

Próbki do badania WES można pobrać z krwi lub przez wymaz z policzka, dzięki czemu jest to szybkie i bezbolesne. Podczas wyboru badania WES warto zwrócić uwagę na certyfikaty, które posiada laboratorium dokonujące analizy.

Zobacz: certyfikaty badanie WES

Zespół napięcia mięśniowego – leczenie i profilaktyka

Zespół napięcia mięśniowego u niemowląt wymaga przede wszystkim odpowiedniej fizjoterapii, która normalizuje i wyrównuje napięcie. Często rodzicom zaleca się także zmianę nawyków pielęgnacyjnych, ponieważ te niewłaściwe mogą pogłębiać napięcie mięśniowe, przez co sama fizjoterapia nie będzie skuteczna. Zaniedbanie zaburzeń napięcia mięśniowego u dzieci może skutkować w przyszłości problemami z bolesnymi skurczami (w tym przykurczami trwałymi), kręgosłupem, skoliozą czy asymetrią. Również ich nadwrażliwość i problemy z koncentracją mogą przenieść się na dalsze etapy rozwoju.

Zespół napięcia mięśniowegoWarto też zadbać o odpowiednie badania dziecka, w tym genetyczne, ponieważ często potencjalne przyczyny genetyczne są spychane przez lekarzy na dalszy plan. Panuje przekonanie, że choroby genetyczne u dzieci są rzadkie, przez co są brane pod uwagę na ostatnim miejscu jako potencjalne przyczyny złego samopoczucia. Dodatkowo na początku rozwoju mogą nie dawać żadnych objawów i w utajony sposób czynią szkody w organizmie. Często do odpowiedniego zdiagnozowania choroby genetycznej dochodzi zbyt późno. W przypadku jej wykrycia należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem specjalistą w celu wdrożenia odpowiedniego leczenia. Badania genetyczne są więc ważne dla odpowiedniej diagnozy, kiedy coś nas niepokoi w zachowaniu dziecka, jak również są dobrą metodą profilaktyczną. Mogą wykryć potencjalne choroby u niemowląt, zanim zaczną dawać one objawy, a dzięki szybkiemu dobraniu odpowiedniej metody leczenia można zatrzymać, a nawet cofnąć uszkodzenia, które już powstały w organizmie.


👉 Badania WES TRIO (dziecko + rodzice)

👉 Badanie FRAX (łamliwy chromosom X)

👉 Badanie mikromacierzy (kariotyp molekularny)