Zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze jako forma pomocy dzieciom z zaburzeniami

Zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze

Celem zajęć wspomagających, w tym dydaktyczno-wyrównawczych,  jest udzielenie uczniom pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Dzieci  np. mające trudności w nauce, czy z objawami autyzmu pracują w małych grupach nad wyrównaniem braków edukacyjnych. Szczególnie takiego wsparcia potrzebują dzieci z różnego rodzaju zaburzeniami. Jaki jest cel zajęć dydaktyczno-wyrównawczych i kto może z w nich uczestniczyć? Jakie korzyści wynikają z zajęć wspomagających dla dzieci? Tematy te omawiamy poniżej.

  1. Zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze – jaki jest ich cel?
  2. Zajęcia wspomagające a ocena rozwoju dziecka
  3. Zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze – dla kogo są przeznaczone?
  4. Zajęcia korekcyjne dla dzieci – jakie korzyści z nich wynikają?

Zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze – jaki jest ich cel?

Zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze

Założeniem zajęć dydaktyczno-wyrównawczych jest wspieranie dzieci mających trudności w nauce. Mogą one wynikać z wielu różnych czynników, takich jak np.: niepełnosprawności, niedostosowanie społeczne, zaburzenia zachowania lub emocji, specyficzne trudności w uczeniu się, deficyty kompetencji i zaburzeń sprawności językowych, choroba przewlekła, choroba genetyczna dziecka, niepowodzenia szkolne, sytuacja kryzysowa lub traumatyczna.

Zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze mają pomagać w opanowaniu i utrwalaniu wiadomości, które są przewidziane w podstawie programowej dla danego etapu edukacyjnego.  Ponadto ich zadanie to usprawnianie oraz nabywanie umiejętności, które są potrzebne do prawidłowego funkcjonowania ucznia w społeczności szkolnej. Zajęcia wspomagające mają zapewnić warunki do odnoszenia sukcesów każdemu dziecku, jak i stworzyć bezpieczną oraz przyjazną atmosferę podczas ich trwania.

Zajęcia wspomagające

Realizacja zajęć korekcyjnych dla dzieci powinna prowadzić do stymulacji rozwoju dziecka i korygowania  jego zaburzonych funkcji.  Zajęcia te zapobiegają powstawaniu problemów emocjonalnych, jakie wynikają z nieradzenia sobie na codziennych zajęciach.  Zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze to motywacja do nauki i rozbudzanie zainteresowań, ale także kształtowanie samodzielności. Istotne znaczenie przy tego typu zajęciach ma indywidualne podejście do dziecka, które może cierpieć na różnego rodzaju zaburzenia. Podstawą jest zbadanie potrzeb każdego ucznia i przedstawienie konkretnych obszarów do podjęcia pracy. Zarówno metoda, jak i forma zajęć powinna być dostosowana odpowiednio do każdego dziecka. Warunkiem osiągnięcia założonych celów jest wczesne wykrycie zaburzeń rozwojowych oraz systematyczne prowadzenie oddziaływań dydaktyczno-wyrównawczych, które są dostosowane do wieku dziecka, jak też do rodzaju zaburzenia.

Zajęcia wspomagające a ocena rozwoju dziecka

Zajęcia wspomagające

Procedury osiągania założonych przez nauczyciela czy specjalistę celów, które rozumie się jako dostępne metody, formy oraz środki dydaktyczne, powinny zostać przygotowane indywidualnie. Zależą od możliwości dziecka, posiadanych sprawności i rozwoju psychofizycznego. Zadaniem prowadzącego jest wybór takiej techniki pracy, która jest jak najbardziej dopasowana do rozwoju ucznia. Nie ma tak uniwersalnych i niezawodnych procedur, które można zastosować wszędzie i w stosunku do każdego ucznia. To, że jakieś narzędzie lub metoda przynosi efekty wobec  jednego dziecka, nie oznacza, że będzie adekwatna do rozwoju i zaburzeń drugiego dziecka.

Specjalista prowadzący zajęcia wspomagające musi zwracać uwagę na rozwój dziecka, który jest procesem o ciągłych zmianach ilościowych i jakościowych. Zmiany te prowadzą do lepszego funkcjonowania, zdobywania nowych umiejętności, sprawności, a także przyswajania wiadomości. Zajęcia powinny obejmować strefę najbliższego rozwoju dziecka, gdyż zadania zbyt łatwe potrafią nudzić, natomiast zbyt trudne zniechęcić. Dlatego też najważniejsze jest rozpoznanie poziomu podstawowych funkcji m.in. fizycznych, psychicznych, pamięci, myślenia, mowy, koncentracji uwagi, motoryki dużej i małej, percepcji wzrokowej i słuchowej.

Zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze – dla kogo są przeznaczone?

Zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze

Istnieją  zasadnicze różnice między zajęciami rewalidacyjnymi a specjalistycznymi.  Wynikają z prawnej podstawy organizacji zajęć, czasu trwania zajęć, kwalifikacji wymaganych od osób prowadzących zajęcia.

Zajęcia rewalidacyjne przeznaczone są wyłącznie dla dzieci  z orzeczeniem o niepełnosprawności, natomiast pomoc psychologiczno-pedagogiczna w ramach zajęć wspomagających udzielana jest wszystkim uczniom, niezależnie od posiadanego orzeczenia. Dla uczniów z niepełnosprawnością godzina zajęć  trwa 60 minut. Istnieją przypadki, kiedy dopuszcza się prowadzenie zajęć  w czasie krótszym niż 60 minut, jednak zachowując ustalony dla ucznia łączny czas zajęć w okresie tygodniowym. W przypadku zajęć dla dzieci bez orzeczenia  godzina zajęć specjalistycznych trwa 45 minut. Jest możliwe prowadzenie zajęć w czasie dłuższym lub krótszym, lecz z zachowaniem ustalonego dla ucznia tygodniowego czasu zajęć.

Aby dziecko mogło być uczestnikiem zajęć dedykowanym uczniom niepełnosprawnym w placówce oświatowej, musi posiadać orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane przez poradnie psychologiczno-pedagogiczną. Orzeczenie to ze względu na niepełnosprawność może być wydane dzieciom niesłyszącym, słabo słyszącym, niewidomym, słabo widzącym, z niepełnosprawnością ruchową (również afazją), z niepełnosprawnością intelektualną (stopień lekki, umiarkowany, znaczny), z autyzmem, zespołem Aspergera, z niepełnosprawnościami sprzężonymi.

Zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze

Uczniowie niepełnosprawni, którzy uczęszczają do klasy ogólnodostępnej, bądź integracyjnej powinni mieć zapewnione 2 godziny zegarowe zajęć rewalidacyjnych. Natomiast nie ma jasnego zapisu odnośnie zajęć z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej, w tym zajęć dydaktyczno-wyrównawczych dla uczniów z orzeczeniem. Pomoc ta powinna być dostosowana do potrzeb ucznia.

Podsumowując, w placówkach oświatowych istnieją zajęcia przeznaczone tylko dla dzieci posiadających orzeczenie o niepełnosprawności. Jednak pomoc psychologiczna w przedszkolu, szkole m.in. dotycząca zajęć dydaktyczno wyrównawczych, jest udzielana nawet z inicjatywy ucznia, rodziców ucznia, dyrektora placówki, nauczyciela, wychowawcy, pomocy nauczyciela.  Dlatego też w sytuacji, gdy dziecko posiada różnego rodzaju trudności, których podłożem mogą być np. zaburzenia rozwojowe, ale niepotwierdzone orzeczeniem, może również korzystać z różnych form zajęć wspomagających.

Zajęcia korekcyjne dla dzieci – jakie korzyści z nich wynikają?zajecia korekcyjne

Wiele dzieci ma trudności z nauką, przyczynami, których mogą być choroby przewlekłe, zaburzenia, choroby genetyczne dziecka. Nie zawsze jednak są zdiagnozowane, gdyż mogą mieć utajony albo niespecyficzny przebieg, trudny do rozpoznania.

👉 Najlepszym rozwiązaniem jest przeprowadzenie badań genetycznych u dziecka, które wskażą przyczynę jego trudności i pozwolą wdrożyć odpowiednie leczenie i terapię.

Zdarza się jednak, że rodzice nie znają podłoża problemów dziecka w nauce. Dlatego też zajęcia korekcyjne dla dzieci mają olbrzymie znaczenie w rozwoju ich umiejętności. Oprócz pozytywnego wpływu na funkcje fizyczne i psychiczne w zakresie np. motoryki, koncentracji, uwagi, myślenia, dają im możliwość pracy w zespole. Dzięki temu doświadczają przyjaznej i bezpiecznej formy współpracy oraz rywalizacji. Obie te umiejętności mają istotne znaczenie dla prawidłowej samooceny dzieci.

Praca na zajęciach dydaktyczno-wyrównawczych polega również na wskazywaniu dziecku jego osiągnięć. Uczeń, widząc efekty swojej pracy, oparte na konkretnych przykładach, widzi sens uczestniczenia w nich. Wzrasta jego motywacja i poczucie wartości. Zajęcia wspomagające mogą być dla dziecka ciekawą przygodą, podczas której rozwija swoje umiejętności. Szczególnie dzieci z różnego rodzaju zaburzeniami potrzebują pomocy, by móc podnosić swoje kompetencje w sprzyjających warunkach. Dopasowanie materiału do poziomu i potrzeb dziecka, wpływa pozytywnie na jego chęć do nauki i usprawnia nabywanie nowych umiejętności.


Zobacz też:

👉 Badanie WES – szczegółowa diagnostyka zaburzeń dziecka

👉 Badania na autyzm

👉 Badania na padaczkę

👉 Zespół Westa